SAOPŠTENJE POVODOM DOPISA O MEDIJSKIM NAPADIMA NA BIRODI UPUĆENOG EURONEWS-u I IZOSTANKU ODGOVORA!
Biro za društvena istraživanja (BIRODI) obaveštava javnost da je 17. maja 2026. godine Euronews-a uputio zvaničan dopis povodom sadržaja emitovanih u okviru podkasta „Teška priča“ na Euronews Srbija, za koje smatramo da predstavljaju pokušaj diskreditacije BIRODI-ja, njegovih istraživanja i metodologije rada.
Povod za obraćanje Euronews-u bili su sadržaji emitovani nakon što je dnevni list Danas objavio rezultate BIRODI monitoringa prema kojima je termin „blokader“, korišćen kao pogrdna oznaka za studente učesnike protesta, tokom 2025. godine emitovan više od 35.000 puta na televizijama sa nacionalnom frekvencijom. U dopisu upućenom gospodinu Pedru Vargasu Davidu Barabasu, izvršnom direktoru Euronews-a, i gospodinu Klausu Struncu, glavnom uredniku Euronews-a, BIRODI je ukazao na činjenicu da su učesnici podkasta „Teška priča“ osobe koje su profesionalno i lično povezane sa bivšom predsednicom Saveta REM-a Oliverom Zekić, čiji je rad BIRODI godinama kritički analizirao kroz monitoring medija i regulatornih procesa.
Podsetili smo da je BIRODI više od jedne decenije angažovan na monitoringu medija i izbornih procesa u skladu sa međunarodnim standardima ODIHR-a i metodologijom organizacije MEMO98, kao i da je po prijavi BIRODI-ja Agencija za sprečavanje korupcije utvrdila postojanje sukoba interesa Olivere Zekić prilikom donošenja jedne odluke Saveta REM-a.
BIRODI je od februara do maja 2026. godine bio predmet kontinuirane medijske kampanje koju su činili autorski tekstovi, televizijski i podkast sadržaji, kao i javni nastupi usmereni na osporavanje kredibiliteta organizacije, njenih istraživačkih nalaza i metodologije rada. Prema nalazima BIRODI monitoringa, tokom marta i aprila 2026. godine BIRODI je u sadržajima povezanim sa ovom temom pomenut najmanje 14 puta. Posebno se izdvaja emisija emitovana 21. marta 2026. godine, u kojoj je direktor BIRODI-ja Zoran Gavrilović pomenut najmanje 17 puta, pretežno u negativnom kontekstu. Karakteristično za većinu ovih sadržaja jeste da se nisu bavili proverom podataka i metodoloških postupaka koje BIRODI primenjuje, već su fokus premeštali na diskreditaciju organizacije i njenih predstavnika.
Posebno zabrinjava činjenica da tokom navedenog perioda BIRODI nije imao ravnopravnu mogućnost da u istim medijskim formatima predstavi svoju metodologiju, odgovori na iznete tvrdnje i učestvuje u stručnoj raspravi o rezultatima svojih istraživanja. Time je umanjena mogućnost javnosti da na osnovu činjenica i argumenata samostalno proceni osnovanost iznetih kritika i odgovora na njih. U dopisu smo izrazili zabrinutost zbog činjenice da je metodologija BIRODI-ja, naš BEMS (BIRODI Evaluation Media System) bio predmet kritike i podsmeha u televizijskom programu, a da BIRODI nije dobio priliku da u istom formatu predstavi metodologiju, objasni nalaze i odgovori na iznete tvrdnje. Time je, po našem mišljenju, narušen jedan od osnovnih profesionalnih principa novinarstva – pravo javnosti da čuje obe strane. Posebno smo ukazali da BIRODI zajedno sa nemačkom organizacijom What If razvija višedimenzionalnu analitičku platformu za procenu kvaliteta medijskih sadržaja, javnih politika i društvenih procesa, te da se umesto stručne rasprave o metodologiji i rezultatima istraživanja vodi kampanja usmerena na diskreditaciju istraživača i organizacije.
Iako je Euronews Srbija omogućio objavljivanje odgovora BIRODI-ja na autorske tekstove objavljene na svom portalu, televizijski sadržaji koji su bili predmet naše reakcije emitovani su nakon objavljivanja tih odgovora, bez mogućnosti da BIRODI ravnopravno učestvuje u televizijskoj debati.
BIRODI smatra da profesionalne nesuglasice o metodologiji, istraživačkim nalazima ili interpretacijama podataka moraju biti predmet argumentovane stručne rasprave, a ne ličnih diskvalifikacija, podsmeha ili etiketiranja.
Ovim putem obaveštavamo domaću i međunarodnu javnost da smo od menadžmenta Euronews-a zatražili da razmotri navedene okolnosti i proceni da li su u konkretnom slučaju poštovani profesionalni standardi Euronews mreže, kao i principi sadržani u Zakonu o elektronskim medijima, Pravilniku o zaštiti ljudskih prava u oblasti pružanja medijskih usluga i Kodeksu novinara Srbije.
BIRODI se rukovodi stravom da investitori u medije imaju pravo na profit, ali ne da tom prilikom urušavaju pravo na potpuno, istinito i blagovremeno informisanje, odnosno uskraćivanje prava na slobodu govora i istražavanja kao ključnu slobodu za istraživačku profesiju. Zbog toga BIRODI očekuje odgovor Euronews-a na dopis od 17. maja 2026. godine, kao i izjašnjenje o navodima koji se odnose na poštovanje profesionalnih standarda, prava na odgovor i obaveze predstavljanja druge strane u programima koji se bave radom organizacija civilnog društva i istraživačkih institucija.
